We hebben ze allemaal: een smartphone en we weten dat ze erg onduurzaam zijn. De meeste smartphones zijn helaas al na 2 of 3 jaar verouderd en dat betekent een enorme belasting op onze planeet. De korte levensduur komt voornamelijk door een gebrek aan software-updates maar daar heeft Fairphone 5 nu een oplossing voor.
Het Nederlandse bedrijf Fairphone belooft nu namelijk met de Fairphone 5 een minimum aan 8 tot 10 jaar aan beveiligingsupdates en dat is een industrierecord op het gebied van duurzaamheid.
Om deze belofte waar te maken, heeft het Amsterdamse ontwikkelteam een ongebruikelijke beslissing genomen over de hoofdchipset. In tegenstelling tot het vorige model hebben ze niet gekozen voor een Snapdragon-chip, die Qualcomm maakt voor smartphones. In plaats daarvan hebben ze gekozen voor een chip die is ontworpen voor heel andere omgevingen, zoals in de zelfbedieningsterminals van grote fastfoodketens – Qualcomm’s QCM 6490. Hoewel de QCM 6490 niet per se is ontwikkeld voor smartphones, heeft het een doorslaggevend voordeel vanuit het oogpunt van de ontwerpers van Fairphone.
Qualcomm garandeert acht jaar softwareondersteuning met deze chip. Zonder deze belofte zou de kleine Nederlandse fabrikant de ingewikkelde driversoftware voor grote updates van het Android-besturingssysteem zelf moeten ontwikkelen.
En toch is de Fairphone 5 qua rekenkracht nog steeds meer vergelijkbaar met middenklasse smartphones, wat betekent dat hij meer weg heeft van een sub-premium Samsung Galaxy A54 dan van het vlaggenschip Samsung Galaxy S23.
Levendige kleuren dankzij OLED
De tweede belangrijke technische innovatie is meteen duidelijk. Vergeleken met zijn voorganger heeft de Fairphone 5 een veel beter beeldscherm. Het Nederlandse bedrijf gebruikt niet langer een eenvoudig LCD-paneel, maar heeft eindelijk gekozen voor een hoogwaardig display met OLED-technologie.
Dit betekent dat foto’s op het toestel nu veel levendigere kleuren hebben en mooi scherp worden weergegeven. Bij het afspelen van video’s zijn donkere gebieden echt diepzwart en niet alleen donkergrijs. De contrastniveaus in het OLED-scherm maken het ook gemakkelijker om de telefoon buitenshuis te gebruiken. De vernieuwingsfrequentie is 60 of 90 hertz, wat betekent dat animaties tijdens het vegen door apps er iets vloeiender uitzien dan voorheen.
Het OLED-scherm maakt het ook mogelijk om een always-on modus in te schakelen. Dat betekent dat je telefoon altijd kan laten zien hoe laat het is en of je ongelezen meldingen hebt, zelfs als het scherm uitstaat. De positie van de selfiecamera is ook veranderd. Bij de oudere modellen had de frontcamera een grotere druppelvorm. In de Fairphone 5 is de zogenaamde notch gekrompen tot een enkele zwarte cirkel, of een zogenaamde punch hole cut-out.
In combinatie met de kleinere randen van het scherm, zorgt dit nieuwe ontwerp van de selfiecamera ervoor dat het toestel er veel moderner uitziet.
De selfiecamera zelf doet zijn werk heel goed. Hij heeft nu een resolutie van 50 MP, twee keer zoveel als het vorige model. Hierdoor zijn de selfies mooi scherp.
Bij het hoofdcamerasysteem zou je op het eerste gezicht kunnen denken dat er drie lenzen zijn. In werkelijkheid zijn het er maar twee: een hoofdcamera met optische beeldstabilisatie en een ultragroothoekcamera.
Wat lijkt op een derde camera is een dieptesensor. Beide camera’s hebben een resolutie van 50 megapixels. Na zogenaamde pixel binning, waarbij verschillende individuele pixels worden samengevoegd tot een grotere pixel, produceert elk 12,6 megapixel fotobestanden.
Fatsoenlijke camera als je nooit zoomt
In de praktijk produceert de hoofdcamera van de Fairphone 5 contrastrijke foto’s met levendige kleuren, zonder er schril of oververzadigd uit te zien. Foto’s die bij slecht licht zijn gemaakt, zijn daarentegen niet zo scherp en gedetailleerd als foto’s die bij daglicht zijn gemaakt.
Omdat er geen optische telelens is, kun je alleen inzoomen op objecten in de verte door de foto bij te snijden. Dit betekent kwaliteitsverlies wanneer je knijpt om in te zoomen, in tegenstelling tot telefoons met 3X of 5X zoomlenzen ingebouwd in de telefoon.
Op de Fairphone 5, als je inzoomt tot 2X vergroting, ga je al tot het uiterste van de kwaliteit. In foto’s die met de maximale zoom van 20X zijn gemaakt, gaan de meeste details volledig verloren door beeldruis.
De batterij is met 4.200 mAh ook beter dan bij de vorige modellen (hoewel nog steeds minder dan bij veel premium smartphones). In onze tests kwamen we er de hele dag mee door. Als je energie- besparende functies inschakelt, kun je de batterij zelfs tot twee dagen rekken.
Beginnend bij 100% batterij, kon de telefoon ongeveer 11 uur achter elkaar YouTube weergeven voordat de batterij leeg was. Concurrenten van andere fabrikanten gaan meestal 14 tot 15 uur mee.
De oplaadsnelheid is prima, maar niet bijzonder indrukwekkend. De batterij kan in 30 minuten tot 50% worden opgeladen met een 30 W USB-C lader. Sommige concurrerende smartphones kunnen opladen met meer dan het dubbele van deze snelheid.
Maar de Fairphone biedt één batterijfunctie waar de meeste concurrenten niet tegenop kunnen.
Als de batterij na een paar jaar zodanig verzwakt dat de telefoon nauwelijks nog bruikbaar is, kun je deze eenvoudig vervangen zonder gereedschap. De achterkant kan worden verwijderd (geen vingernagels nodig), net als de batterij zelf.
Het nadeel van deze oplossing is dat er niet veel bescherming is tegen onderdompeling in water. Maar de Fairphone 5 heeft nog steeds een IP55-certificering tegen lichte spetters en regen. Toch wil je hem niet in het zwembad laten vallen.
Tien verwisselbare onderdelen
Dankzij het modulaire ontwerp kan niet alleen de batterij worden vervangen. Ook de drie camera’s, de USB-C aansluiting, de luidspreker, het oortje en het onderdeel dat de simkaartsleuf en geheugenkaartsleuf omhult, kunnen worden vervangen zonder dat je ervaring hoeft te hebben met het sleutelen aan telefoons.
Het enige wat je nodig hebt is een schroevendraaier – en Fairphone geeft deze zelfs mee in de doos.
Fairphone zal niet proberen meer geld uit je te persen voor vervangende onderdelen en reparaties, en de meeste zijn relatief betaalbaar. De vervangende batterij kost €40, een nieuw scherm €100, een nieuwe achterkant €25 en nieuwe camera’s tussen €35 (selfiecamera) en €70 (hoofdcamera).
Het milieuconcept omvat niet alleen een goede reputatie op het gebied van zelfreparatie, maar in de Fairphone 5 zijn 14 grondstoffen afkomstig van eerlijke toeleveringsketens of recycling.
De fabrikanten zeggen dat ze aluminium, plastic en grondstoffen zoals goud, wolfraam, lithium, zilver, kobalt, tin, zink, zeldzame aardmetalen, magnesium, indium, koper en nikkel ethisch hebben ingekocht.
Fairphone claimt ook e-waste neutraal te zijn. Dit betekent dat voor elke Fairphone 5 die wordt verkocht, een oude smartphone wordt gerecycled.
De Fairphone 5 kost net geen €700 euro, dat is €120 meer dan de goedkoopste versie van het vorige model kostte. Maar hij heeft nu een veel beter scherm.
Daarnaast heeft de Fairphone 5 nu 256 GB geheugen, twee keer zoveel als het instapmodel van de Fairphone 4.
Een hogere prijs (maar niet voor het milieu)
Vergeleken met andere middenklasse smartphones is de Fairphone 5 geen koopje, en je moet accepteren dat je een kleine meerprijs betaalt voor de milieuvriendelijke en fairtrade aanpak.
Toestellen zoals de Galaxy A54 van Samsung of de Pixel 7a van Google bieden vergelijkbare prestaties of meer, maar kosten ongeveer €200 minder. Maar ja, die telefoons gebruik je over tien jaar waarschijnlijk niet meer. De Fairphone kan gewoon niet worden gezien als een conventionele smartphone, waar sommige onderdelen ten koste gaan van het milieu of de mens.
De immense inspanningen van de fabrikant, bijvoorbeeld bij de eerlijke inkoop van grondstoffen en de ontwikkeling van een concept voor eenvoudige repareerbaarheid, hebben een prijs – een prijs die concurrerende fabrikanten nog niet willen betalen.
Als je op zoek bent naar een smartphone die eerlijk en duurzaam is gebouwd en die je tot in 2030 kunt gebruiken zonder bij te dragen aan het enorme e-waste probleem van de planeet, dan is de Fairphone 5 een goede keuze – en misschien wel je enige.
Bron: Fairphone/ DPA Trends/ het Groene Podium
